Science & abstract concepts
Lesson opening
This is the first part of the lesson. The rest, the exercises and the reviews are in the app.
Science and abstract concepts: pojam, uzrok, posledica
In the lesson “Society & politics” you argued about the news: Uzrok je…, To dovodi do… A textbook, a research paper or a popular-science book speaks the same language, only more strictly: there are hardly any people in it, but there are concepts, and one follows from another. This lesson is about what such a text is made of and how to read it.
Concept nouns: -ost, -stvo, -ina
The lesson “Noun-forming suffixes” showed how a quality or an action becomes a concept; here is what that gives science. -ost makes a quality from an adjective, much like English -ness and -ity (tačan → tačnost), -stvo names a state or a collective whole, -ina most often a quantity with a number and a unit (brz → brzina), and -nje an action as something to talk about, like English -ing (meriti → merenje).
International words are easy to recognise, and the ending tells you the gender: words in -cija, -ija and -a are feminine (ova teorija, ova analiza), while sistem and problem, ending in a consonant, are masculine (lesson “International and English words”). Watch the stress: hipoteza is stressed on “te” and analiza on “li”, not where English stresses hypothesis and analysis.
The vocabulary of science: istraživanje, hipoteza, dokaz
The word podatak has a fleeting “a”: the plural is podaci, the genitive plural podataka. These nouns come with fixed verbs: sprovesti istraživanje “to carry out research”, postaviti hipotezu “to put forward a hypothesis”, then potvrditi or odbaciti it, “confirm” or “reject”; doći do zaključka “to reach a conclusion” (do with the genitive, as with dovoditi do below); utvrditi uzrok “to establish the cause”, uočiti “to observe”, dokazati “to prove”. After uzrok and posledica comes the genitive, the case of English “of”: uzrok pojave, posledice zagađenja.
Naučnici su postavili hipotezu, ali je podaci nisu potvrdili. Scientists put forward a hypothesis, but the data did not confirm it.
Three traps. A scientist is naučnik, while učenik, from the same root, is a school pupil. Science is nauka; znanost is the Croatian word. And nauka is wider than English science: it covers every field of scholarship, so history and linguistics are humanističke nauke, the humanities.
Cheat sheet
The cheat sheet — everything essential from the lesson on one page. In the app it opens at any time.
Science and abstract concepts
| Suffix | Words |
|---|---|
| -ost quality | mogućnost, sposobnost, tačnost, složenost, zavisnost, otpornost, pouzdanost, vrednost |
| -stvo state | svojstvo, sredstvo, dejstvo, prisustvo, odsustvo, jedinstvo, mnoštvo |
| -ina quantity | brzina, dužina, širina, visina, dubina, gustina, težina, količina |
| -nje action | merenje, istraživanje, zagađenje, rešenje, objašnjenje, ponašanje |
| -oća, -ota | čistoća, verovatnoća, toplota, lepota; international: analiza, teorija, definicija, funkcija, struktura, sistem, princip, kriterijum, mehanizam |
Forms. -ost: third declension (mogućnosti, mogućnostima), Instr. -šću: otpornošću, vrednošću, tačnošću (or tačnosti); -ina like nouns in -a: brzinom. podatak → plural podaci, Gen. plural podataka. ova analiza, ovaj sistem; stress hipoteza on “te”, analiza on “li”.
Vocabulary. Work: istraživanje, ogled, eksperiment, merenje, uzorak, obrada podataka, rezultat. Thought: pretpostavka, hipoteza, teorija, tvrdnja, dokaz, zaključak, primer, izuzetak. World: pojava, svojstvo, uzrok, posledica, uslov, odnos, veza, razlika, sličnost. People, fields: naučnik, istraživač, stručnjak, mentor, saradnik; prirodne, društvene, humanističke, tehničke nauke; oblast, grana. Pairs: sprovesti istraživanje, postaviti (potvrditi, odbaciti) hipotezu, doći do zaključka, utvrditi uzrok.
| Verb | Case |
|---|---|
| proizlaziti iz, slediti iz, poticati od, dovoditi do, dolaziti do, zavisiti od, razlikovati se od, sastojati se od | genitive |
| ukazivati na, upućivati na, uticati na, odnositi se na, primeniti na; podrazumevati, obuhvatati, sadržati, predstavljati, omogućavati | accusative |
| zasnivati se na, temeljiti se na | locative |
| baviti se, smatrati | instrumental |
| Spoken | In a paper |
|---|---|
| Merili smo brzinu vetra. | Merena je brzina vetra. |
| Videli smo da temperatura raste. | Uočen je porast temperature. |
| Mislimo da je uzrok zagađenje. | Pretpostavlja se da je uzrok zagađenje. |
| Ovo se dešava zato što je pritisak nizak. | Do pojave dolazi usled niskog pritiska. |
Frames: U radu se analizira…, Cilj rada je da se utvrdi…, Rezultati pokazuju da…, Podaci ukazuju na…, Iz navedenog proizlazi da…, Na osnovu toga zaključujemo da… Prepositions: usled, pomoću, putem, na osnovu, u odnosu na, s obzirom na. Present tense: Voda ključa na sto stepeni. Not three genitives running: Broj obolelih raste.
Define, classify: definiše se kao, pod pojmom… podrazumeva se, spada u, pripada grupi, je vrsta, deli se na, obuhvata, za razliku od, u odnosu na.
Certainty: utvrđeno je, dokazano je; softer smatra se da, po svemu sudeći, verovatno, pretpostavlja se; po pravilu, u načelu, uglavnom, delimično, isključivo, približno, u velikoj meri. Signposts: naime; conclude: stoga, dakle, prema tome; turn: međutim, s druge strane, nasuprot tome; štaviše, odnosno.